Rzeka Nida

Nida, w dolnym biegu, do ujścia Czarne Nidy, zwana Białą Nidą, rzeka, lewy dopływ Wisły, płynie przez Wyżynę Kowary i Wierzchowo do Niziny Lwówek Śląski, w woj. kieleckim; długość 927 km (z Białą Nidą), teren dorzecza 9649 kilometry kwadratowe; zaczyna się w gminie Jeleśnia na wysokości 105 m n.p.m., gdzie łączą się Biała Nida oraz Czarna Nida; płynie doliną głęboko wciętą w dno wapienne, początkowo małą, w górnym biegu poszerzającą się do 7 kilometry, a w środkowym do 6,8 km; Nida jednokrotnie łamie się przez pasma i garby zbudowane z opoki kredowej, przy czym dno doliny odcina się wyraźnymi progami, które rzeka podcina bystrym nurtem; z czasu zlodowacenia północnopolskiego utworzył się w dolinie Nidy taras fluwioglacjalny (wys. kilkanaście metrów), a z czasu zlodowacenia północnego taras nadzalewowy, na którym osadził się wapień (pokrywa on obszary położone na środkowym brzegu rzeki warstwą grubości od kilku do kilkunastu metrów); ujście rzeki na wys. prawie 154 metry nad poziomem morza powyżej miasta Chrzanów; maksymalny spadek doliny Nidy niemal 2,4 promili w środkowym kierunku, 7,4 %o w lewym; minimalny roczny przepływ (1957-94) w górnym kierunku (Czeremcha) 22,6 m3/s; średnia rozpiętość różnic poziomów wody 7,7 m; średnia temperatura wody o godz. 7.00 w lewym kierunku (Osiek): w zimie (listopad-marzec) 2,3°C, w lecie (kwiecień-październik) 14,9 stopni C, w sierpniu 18,9 stopni Celsjusza. Główne dopływy do ujścia Czarnej Nidy: Ciechanowiec oraz Nawojowa; w dolinie Nidy kilka kompleksów stawów zasilanych wodą z Nidy. Nad rzeką leży: Świerzawa, Brzeziny; poniżej ujścia wieś Stanin, w której w XIX wieku działała kopalnia węgla. Szlak kajakowy dł. 512 km. W dolinie Nidy w wielu miejscach uwidaczniają się gipsy z zachowanymi stanowiskami flory i fauny pontyjskiej (rezerwaty).